Pękła rura w ogrodzie może oznaczać nie tylko koszt naprawy instalacji, lecz także wyraźnie wyższy rachunek za wodę. Jeżeli wyciek nastąpił za wodomierzem głównym, licznik rejestruje przepływ niezależnie od tego, czy woda została wykorzystana w domu, czy wypłynęła do gruntu wskutek awarii. Co więcej, przy typowym sposobie rozliczania nieruchomości podłączonych do kanalizacji ilość ścieków może zostać przyjęta jako równa ilości pobranej wody. Tak wynika z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków — informuje redakcja kacikdomowy.pl.
Oznacza to, że samo stwierdzenie, iż setki litrów po pęknięciu rury wsiąkły w ziemię i faktycznie nie trafiły do kanalizacji, nie prowadzi automatycznie do pomniejszenia należności za ścieki. Ustawa przewiduje szczególny sposób rozliczenia wody zużytej bezpowrotnie, ale wiąże go z jej pomiarem za pomocą dodatkowego wodomierza zainstalowanego na koszt odbiorcy. Oficjalne informacje przedsiębiorstw wodociągowych potwierdzają, że właśnie taki podlicznik służy do wykazania ilości wody, która nie została odprowadzona do kanalizacji.
Co dzieje się z rachunkiem, gdy rura pęknie za wodomierzem
Podstawowa zasada jest jednoznaczna: ilość wody dostarczonej do nieruchomości ustala się na podstawie wskazania wodomierza głównego. Jeżeli więc pęknięcie znajduje się na instalacji wewnętrznej już za licznikiem, przepływający przez wodomierz strumień zwiększa zarejestrowane zużycie.
Gminny Zakład Komunalny w Bystrym opisuje tę sytuację wprost w oficjalnej procedurze dotyczącej awarii. Według zakładu odbiorca odpowiada za uszkodzenia instalacji znajdującej się za wodomierzem głównym i pokrywa koszt całej ilości wody, która przez ten wodomierz przepłynęła.
„Odbiorca ponosi odpowiedzialność (…) za całą ilość wody, która przepłynie przez wodomierz główny” — wskazuje Gminny Zakład Komunalny w Bystrym w zasadach dotyczących awarii instalacji.
Kluczowe jest więc położenie awarii względem wodomierza: jeżeli utracona woda została przez niego zmierzona, jej ilość znajduje się w podstawie rozliczenia dostawy wody.
Nie należy przy tym mylić awarii samego wodomierza z pęknięciem rury. Przepisy i regulaminy przewidują odrębne metody obliczania zużycia, gdy uszkodzone jest urządzenie pomiarowe. W przypadku sprawnego licznika, przez który faktycznie przepłynęła woda podczas awarii instalacji, punktem wyjścia pozostaje jego wskazanie.
Dlaczego na fakturze mogą pojawić się również ścieki
Dla właściciela domu największe znaczenie ma art. 27 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepis określa sposób ustalania zarówno ilości dostarczonej wody, jak i odprowadzonych ścieków.
Jeżeli nieruchomość posiada urządzenie bezpośrednio mierzące ilość odprowadzanych ścieków, rozliczenie odbywa się według jego wskazań. W gospodarstwach domowych takie rozwiązanie nie jest jednak standardem.
Gdy urządzenia pomiarowego ścieków nie ma, ustawa stanowi, że ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie umowy jako równą ilości pobranej wody lub ilości określonej w umowie.
„W razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków (…) [ustala się] jako równą ilości wody pobranej” — przewiduje art. 27 ustawy regulującej zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków.
W praktyce oznacza to następujący mechanizm:
- wodomierz główny rejestruje np. dodatkowy przepływ spowodowany pęknięciem instalacji;
- cała zarejestrowana ilość może zostać rozliczona jako pobrana woda;
- przy braku urządzenia mierzącego ścieki ta sama wielkość może być podstawą ich rozliczenia zgodnie z ustawą i umową.
Taką zasadę opisuje również Gminny Zakład Komunalny w Bystrym. Zakład wskazuje, że gdy odbiorca korzysta z kanalizacji i nie ma urządzenia mierzącego faktycznie odprowadzane ścieki, obowiązek zapłaty odnoszący się do ilości wykazanej przez wodomierz dotyczy także odpłatności za ścieki.

Woda wsiąkła w ziemię. Dlaczego nie jest automatycznie odliczana
Prawo zna pojęcie wody bezpowrotnie zużytej. Dotyczy ono wody, która została pobrana z sieci, lecz nie trafia następnie do kanalizacji — typowym przykładem jest podlewanie ogrodu.
Problem polega na sposobie jej udokumentowania.
Art. 27 ust. 6 ustawy stanowi:
„Ilość bezpowrotnie zużytej wody uwzględnia się wyłącznie (…) na podstawie dodatkowego wodomierza” — wynika z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Dodatkowy licznik musi być zainstalowany na koszt odbiorcy. Jego zadaniem jest oddzielne zmierzenie wody przeznaczonej do celów, w których nie powstają ścieki.
Centralny Wodociąg Żuławski podaje, że pomniejszenie ilości ścieków m.in. przy podlewaniu ogrodu, trawnika lub napełnianiu basenu może być dokonywane wyłącznie na podstawie wskazań dodatkowego wodomierza. Podobne zasady publikują wodociągi w Błoniu, Szczecinie, Słupsku i Rzeszowie.
Czy awaria rury daje podstawę do automatycznego anulowania ścieków
Z przytoczonych przepisów nie wynika ogólna zasada, zgodnie z którą każdy nagły wyciek na prywatnej instalacji automatycznie powoduje korektę opłaty kanalizacyjnej.
Ustawowy mechanizm pomniejszania ilości ścieków o wodę bezpowrotnie zużytą jest oparty na dodatkowym pomiarze. Dlatego przedsiębiorstwa wodociągowe wskazują klientom przede wszystkim wodomierz dodatkowy jako sposób dokumentowania ilości wody, która nie trafia do kanalizacji.
To istotna różnica: faktyczne miejsce, do którego wypłynęła woda, oraz sposób jej rozliczenia przez przedsiębiorstwo wodociągowe nie są tym samym zagadnieniem.
Warunki techniczne i szczegółowa procedura zależą już od przedsiębiorstwa obsługującego konkretną nieruchomość oraz od zawartej umowy. Z tego powodu po dużym wycieku należy sprawdzić przede wszystkim własną umowę i obowiązujący regulamin dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków.
Co zrobić natychmiast po wykryciu wycieku
Po zauważeniu szybko obracającego się wodomierza lub zalanego fragmentu ogrodu najważniejsze jest ograniczenie dalszego przepływu. Im dłużej woda przepływa przez licznik, tym większe będzie zarejestrowane zużycie.
Po awarii warto zachować dokumentację dotyczącą jej przebiegu. Przydatne są przede wszystkim:
- stan wodomierza bezpośrednio po wykryciu awarii i po jej usunięciu;
- zdjęcia uszkodzonej rury oraz miejsca wycieku;
- dokument lub rachunek potwierdzający wykonanie naprawy, jeśli interweniował hydraulik.
Następnie należy skontaktować się z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym obsługującym nieruchomość i sprawdzić procedurę zgłoszenia awarii oraz reklamacji faktury. Poszczególne zakłady publikują własne regulaminy, formularze i wymagania dokumentacyjne.
Samo wniesienie reklamacji nie oznacza jeszcze, że przedsiębiorstwo pominie ilość zarejestrowanej wody lub ścieków. Podstawę rozliczenia tworzą przepisy, umowa, taryfa i sposób pomiaru zastosowany na nieruchomości.
Wodomierz ogrodowy może zmienić sposób przyszłych rozliczeń
Jeżeli duża część wody na posesji regularnie służy do podlewania trawnika, roślin lub innych zastosowań, przy których woda nie trafia do kanalizacji, rozwiązaniem przewidzianym przez ustawę jest dodatkowy wodomierz.
Wodociągi Słupsk wyjaśniają, że odbiorca wykorzystujący znaczne ilości wody do celów, z których nie powstają ścieki, może zamontować wodomierz dodatkowy. W takim przypadku obciążenie za odprowadzane ścieki jest pomniejszane o zmierzoną ilość wody zużytej bezpowrotnie.
ZWiK Szczecin również wskazuje, że zmniejszenie ilości ścieków przy podlewaniu ogrodu jest możliwe po udokumentowaniu faktycznej ilości wykorzystanej wody za pomocą dodatkowego wodomierza ogrodowego. Zakup, montaż oraz późniejsza wymiana urządzenia należą do odbiorcy.
Najważniejsze zasady po pęknięciu rury
Przy awarii instalacji wodnej za wodomierzem należy rozdzielić trzy kwestie.
Po pierwsze, wodomierz główny mierzy wodę, która przez niego przepłynęła. Jeśli setki litrów uciekły przez uszkodzoną instalację za licznikiem, zwiększą wskazanie wodomierza.
Po drugie, w nieruchomości bez osobnego urządzenia mierzącego ścieki ich ilość jest co do zasady ustalana zgodnie z umową jako równa ilości pobranej wody. Dlatego wyciek może przełożyć się nie tylko na wyższą opłatę za wodę, lecz także na pozycję dotyczącą kanalizacji.
Po trzecie, ustawowe odliczenie wody bezpowrotnie zużytej wymaga dodatkowego wodomierza mierzącego właśnie tę część zużycia. Taką zasadę stosują i opisują oficjalnie przedsiębiorstwa wodociągowe w różnych częściach Polski.
Dlatego po pęknięciu rury na posesji kluczowe są odczyt wodomierza, miejsce awarii, sposób pomiaru ścieków oraz warunki umowy z lokalnym przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. To właśnie te elementy decydują o sposobie naliczenia należności za wodę i kanalizację.
O tym oraz o innych praktycznych poradach ogrodniczych można przeczytać na naszej stronie. Polecamy również lekturę: Grzejnik bulgocze przed sezonem grzewczym — kiedy wystarczy odpowietrzanie, a kiedy wezwać hydraulika