Co zmieni się w szkole od 1 września 2026? Nowy rok szkolny 2026/2027 rozpoczyna kolejny, znacznie bardziej widoczny dla rodziców etap Reformy26 „Kompas Jutra”. Największe zmiany programowe obejmą od razu przede wszystkim klasy I i IV szkoły podstawowej, ale część nowych zasad — w szczególności obowiązkowa edukacja zdrowotna — będzie dotyczyć także starszych uczniów. W praktyce rodzice mogą zauważyć więcej godzin w planie pierwszoklasisty, nową organizację przyrody i zajęć praktyczno-technicznych w klasie IV, dłuższe bloki lekcyjne oraz obowiązkową godzinę edukacji zdrowotnej w klasach IV–VIII – informuje redakcja kacikdomowy.pl.
Nie oznacza to jednak, że 1 września 2026 r. cały system szkolny zmieni się jednocześnie. Reforma jest wdrażana rocznikami. Uczniowie klas II, III oraz V–VIII w większości przedmiotów pozostaną jeszcze przy dotychczasowych podstawach i planach przejściowych, podczas gdy uczniowie rozpoczynający klasy I i IV zaczną pracę według nowej podstawy. Dlatego dwoje dzieci z tej samej rodziny, ale uczących się np. w klasie IV i VI, może mieć wyraźnie różniące się plany. Oficjalne rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania, opublikowane jako Dz.U. 2026 poz. 1028, wchodzi w życie dokładnie 1 września 2026 r.
„Od 1 września Kompas Jutra wkracza do przedszkoli, klasy 1 oraz 4 szkoły podstawowej” — mówiła minister edukacji Barbara Nowacka podczas konferencji MEN 12 czerwca 2026 r.
1. Pierwszoklasista będzie miał 21 godzin obowiązkowych zajęć zamiast 20
Jedną z najbardziej konkretnych zmian, którą rodzice mogą zobaczyć bezpośrednio w tygodniowym planie, jest zwiększenie wymiaru edukacji wczesnoszkolnej. W klasie I nowy ramowy plan przewiduje 21 godzin obowiązkowych zajęć tygodniowo, podczas gdy dotychczas w pierwszym etapie edukacyjnym było ich 20. MEN uzasadnia zwiększenie liczby godzin potrzebą realizacji nowej podstawy programowej i większej liczby umiejętności rozwijanych podczas edukacji wczesnoszkolnej.
To nie oznacza automatycznie, że dziecko każdego dnia zostanie w szkole dokładnie o jedną godzinę dłużej. Rozkład zależy od organizacji konkretnej placówki, dostępności sal, świetlicy oraz sposobu ułożenia zajęć przez dyrektora. Dodatkowa godzina może zostać rozłożona tak, aby jeden z dni był dłuższy, albo wpłynąć na kilka dni tygodnia.
Dla rodziców pierwszoklasistów szczególnie ważne będzie więc sprawdzenie nie tylko godziny rozpoczęcia lekcji, ale także godziny zakończenia zajęć oraz dostępności świetlicy. Pierwsze tygodnie szkoły warto traktować jako okres organizacyjnej adaptacji, a nie próbę natychmiastowego wprowadzenia idealnego rodzinnego harmonogramu.
Nowa podstawa dla edukacji wczesnoszkolnej obowiązuje uczniów rozpoczynających klasę I od 1 września 2026 r. W klasach II i III zmiana będzie pojawiać się dopiero wraz z przechodzeniem kolejnych roczników przez system.
2. W klasie IV przyroda będzie miała 3 godziny tygodniowo
Drugą zmianę zobaczą przede wszystkim rodzice uczniów rozpoczynających klasę IV. Przyroda staje się ważnym elementem nowego modelu nauczania przedmiotów przyrodniczych i zgodnie z ramowym planem ma być realizowana w wymiarze 3 godzin tygodniowo.
Nie chodzi jedynie o zwiększenie liczby pozycji „przyroda” w dzienniku. Nowa koncepcja ma charakter interdyscyplinarny i ma przygotowywać ucznia do późniejszego uczenia się biologii, geografii, chemii oraz fizyki. Reforma zakłada większą liczbę obserwacji, doświadczeń, pracy w terenie, rozwiązywania problemów i analizowania danych.
MEN przeznaczyło jednocześnie pieniądze na dostosowanie szkolnej infrastruktury. W ramach programu „Pracownie Kompas Jutra” na lata 2026–2029 przewidziano 200 mln zł z budżetu państwa na wyposażenie i doposażenie pracowni przyrodniczych oraz praktyczno-technicznych. Łączny koszt programu wraz z wkładem własnym organów prowadzących wynosi ponad 249 mln zł. W latach 2026–2029 środki budżetowe mają być przekazywane w transzach po 50 mln zł rocznie.
Dla dziecka oznacza to, że „przyroda” ma być mniej podobna do klasycznej lekcji prowadzonej przez 45 minut wyłącznie przy podręczniku, a częściej obejmować dłuższe zadania i działania praktyczne.
3. Technika zostaje zastąpiona zajęciami praktyczno-technicznymi
Kolejna zmiana widoczna w planie klasy IV może na początku zaskoczyć rodziców. Zamiast dotychczasowej techniki pojawią się zajęcia praktyczno-techniczne. Docelowo przedmiot będzie realizowany w klasach IV–VI po 2 godziny tygodniowo, przy czym w roku szkolnym 2026/2027 nowy model rozpoczyna się od klasy IV.
Zmiana nazwy nie jest wyłącznie zabiegiem formalnym. Reforma zakłada większy udział pracy praktycznej, projektowania, konstruowania, poznawania materiałów, używania narzędzi oraz rozwiązywania realnych problemów technicznych.
Z tego powodu sposób organizacji przedmiotu został zapisany również w ramowym planie nauczania. Dwie godziny mają nie być rozdzielane przypadkowo między różne dni tygodnia, ale tworzyć dwugodzinny blok.
„Doświadczenia edukacyjne, nauczanie praktyczne oraz tygodnie projektowe zostały wreszcie wpisane w ramy nauczania” — mówiła Barbara Nowacka po przyjęciu rozwiązań związanych z Reformą26.
Dla rodzica praktyczna konsekwencja może być prosta: jeżeli dotychczas dziecko wracało ze szkoły po sześciu krótkich, różnych lekcjach, w niektóre dni w klasie IV może mieć dłuższy ciąg zajęć poświęcony jednej dziedzinie.
4. W planie pojawią się dwugodzinne bloki zajęć
To jedna z najbardziej charakterystycznych zmian organizacyjnych nowego planu klasy IV. Zajęcia praktyczno-techniczne mają być umieszczane w dwugodzinnych blokach, natomiast z trzech godzin przyrody co najmniej dwie powinny znaleźć się obok siebie.
Rodzice mogą więc zobaczyć w e-dzienniku np.:
| Przedmiot | Wymiar | Jak może wyglądać w planie |
|---|---|---|
| Przyroda | 3 godz. tygodniowo | blok 2 godz. + 1 osobna godzina |
| Zajęcia praktyczno-techniczne | 2 godz. tygodniowo | jeden blok 2-godzinny |
| Edukacja zdrowotna | 1 godz. tygodniowo | osobna lekcja |
| Wychowanie fizyczne | zgodnie z ramowym planem | rozłożone w tygodniu |
Sens bloków jest praktyczny. W czasie pojedynczych 45 minut część zajęć pochłania przygotowanie stanowiska, rozdanie sprzętu, przedstawienie instrukcji oraz późniejsze uporządkowanie materiałów. Przy dwóch kolejnych godzinach uczeń może przeprowadzić doświadczenie, wykonać konstrukcję, dokonać pomiarów albo pracować nad projektem bez konieczności przerywania zadania w połowie.
Katarzyna Lubnauer podczas konferencji MEN zwracała uwagę, że przyroda ma być realizowana przez 3 godziny, z czego minimum 2 w bloku, a zajęcia praktyczno-techniczne przez 2 godziny w jednym bloku. MEN wskazuje, że ma to umożliwiać dłuższe eksperymenty, projekty i zadania praktyczne.
Warto w tym miejscu spojrzeć również na organizację całego rodzinnego tygodnia. Jeżeli szkoła kończy się w różnych godzinach w zależności od dnia, pomocny może być wcześniejszy poradnik o tym, jak zaplanować tydzień rodziny i ograniczyć codzienny chaos. Przy nowym planie klasy IV znaczenie może mieć nie tylko godzina odbioru dziecka, ale także rozłożenie zajęć dodatkowych i czasu na odpoczynek.
5. Edukacja zdrowotna staje się obowiązkowa w klasach IV–VIII
Najszerszą zmianą, która od 1 września 2026 r. obejmie nie tylko uczniów klasy IV, jest obowiązkowa edukacja zdrowotna. Po okresie funkcjonowania przedmiotu w formule nieobowiązkowej przepisy zostały zmienione. MEN potwierdziło w lipcu 2026 r., że edukacja zdrowotna będzie obowiązkowo realizowana w szkołach podstawowych w klasach IV–VIII po 1 godzinie tygodniowo.
Są jednak ważne szczegóły.
W każdej klasie IV–VI roczny wymiar edukacji zdrowotnej zostanie zmniejszony o jedną godzinę, a w klasach VII–VIII — o dwie godziny. Godziny te przeznaczane będą na nieobowiązkowe zajęcia dotyczące zdrowia seksualnego. W klasie VIII obowiązkowa edukacja zdrowotna będzie prowadzona nie dłużej niż do końca stycznia.
Obowiązkowa część obejmuje m.in.:
- zdrowie fizyczne;
- aktywność fizyczną;
- odżywianie;
- zdrowie psychiczne;
- zdrowie społeczne;
- bezpieczeństwo;
- higienę cyfrową;
- profilaktykę uzależnień;
- pierwszą pomoc;
- kwestie związane z systemem ochrony zdrowia odpowiednio do etapu edukacyjnego.
Rodzic ucznia klasy V, VI, VII lub VIII może więc zobaczyć zmianę w planie, mimo że jego dziecko nie przechodzi jeszcze w pełni na nową podstawę programową Reformy26.
To bardzo ważne rozróżnienie. Stwierdzenie, że „reforma od września dotyczy tylko klas I i IV”, bez dodania informacji o edukacji zdrowotnej, byłoby niepełne.
6. Część godzin wychowawczych będzie poświęcona bezpieczeństwu
Zmienia się również sposób wykorzystania godziny z wychowawcą. W klasach IV–VIII szkoła ma przeznaczać co najmniej jedną godzinę wychowawczą w miesiącu na rozwijanie umiejętności związanych z bezpiecznym zachowaniem w sytuacjach zagrożeń zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny.
Nie jest to dodatkowa cotygodniowa lekcja, dlatego rodzic może nie zobaczyć osobnego przedmiotu w stałym planie. Zmiana będzie raczej widoczna w tematach lekcji wychowawczych i działaniach szkoły.
Może chodzić m.in. o przygotowanie do reagowania na sytuacje kryzysowe, znajomość procedur bezpieczeństwa czy właściwe zachowanie podczas różnych zagrożeń. MEN wskazało jednocześnie budowanie odporności społecznej i odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych jako jeden z podstawowych kierunków polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027.
Podobnie mocniej akcentowana będzie higiena cyfrowa, bezpieczne korzystanie z Internetu, krytyczne myślenie i odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji. Te obszary również znalazły się w priorytetach MEN na nowy rok.
Nie należy jednak automatycznie utożsamiać tych zmian z ogólnopolskim bezwzględnym zakazem telefonów we wszystkich szkołach. Prace legislacyjne dotyczące zasad używania urządzeń mobilnych były prowadzone oddzielnie, dlatego rodzice powinni sprawdzać aktualny statut konkretnej placówki.
Przy okazji pierwszych wrześniowych dokumentów warto również dokładnie przeczytać zgody dotyczące przetwarzania wizerunku dziecka. Szczegółowo wyjaśniliśmy wcześniej, co może zrobić rodzic, który nie zgadza się na publikację zdjęć dziecka przez szkołę.
7. Szkoła może zorganizować tydzień projektowy — ale w 2026/2027 nie jest on jeszcze obowiązkowy
Tydzień projektowy jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów Reformy26, jednak w tym miejscu szczególnie łatwo o nieprecyzyjną informację. W roku szkolnym 2026/2027 szkoła może zorganizować tydzień projektowy w klasach IV–VIII, ale nie ma jeszcze takiego obowiązku.
Obowiązek będzie rozszerzany etapami:
| Rok szkolny | Gdzie tydzień projektowy będzie obowiązkowy |
|---|---|
| 2026/2027 | fakultatywnie w klasach IV–VIII |
| 2027/2028 | obowiązkowo w klasach IV–V |
| 2028/2029 | obowiązkowo w klasach IV–VI |
| 2029/2030 | obowiązkowo w klasach IV–VII |
| od 2030/2031 | obowiązkowo w klasach IV–VIII |
Jeżeli szkoła zdecyduje się skorzystać z możliwości już w roku 2026/2027, przez kilka dni standardowy plan może zostać podporządkowany pracy projektowej. Uczniowie zamiast kolejnych niezależnych lekcji mają wtedy pracować nad wspólnym problemem wymagającym wykorzystania wiadomości z różnych dziedzin.
IBE opublikowało już specjalny poradnik dotyczący organizacji tygodnia projektowego, obejmujący m.in. planowanie pracy, podział zadań, sposoby rozwiązywania problemów i przykłady dobrych praktyk.
„Bo skuteczna reforma, to reforma, która powstaje wspólnie z nauczycielami” — podkreślała Barbara Nowacka, przedstawiając założenia zmian.
Co dokładnie zmieni się od września 2026 — tabela dla rodziców
| Zmiana | Kogo dotyczy od 1.09.2026 | Co można zauważyć |
|---|---|---|
| Nowa podstawa programowa | przede wszystkim klasy I i IV | inne treści, nowe podręczniki i sposób pracy |
| 21 godzin edukacji wczesnoszkolnej | klasa I | dodatkowa godzina w tygodniu |
| Przyroda 3 godziny | klasa IV | więcej przyrody i co najmniej jeden blok |
| Zajęcia praktyczno-techniczne | klasa IV | 2 godziny zamiast dotychczasowej techniki |
| Blokowy układ zajęć | klasa IV | dwie kolejne godziny jednego przedmiotu |
| Edukacja zdrowotna | klasy IV–VIII | obowiązkowa pozycja w planie |
| Bezpieczeństwo na godzinie wychowawczej | klasy IV–VIII | minimum jedna taka godzina w miesiącu |
| Tydzień projektowy | w 2026/2027 fakultatywnie IV–VIII | możliwa czasowa zmiana zwykłego planu |
Czego rodzice nie powinni oczekiwać 1 września
Najważniejszą zasadą Reformy26 jest stopniowe wdrażanie zmian, dlatego nie wszystkie zapowiedziane elementy pojawią się od razu we wszystkich klasach.
Przykładowo nowa interdyscyplinarna przyroda będzie docelowo nauczana również w klasach V i VI, ale w roku 2026/2027 nowa ramówka rozpoczyna się od klasy IV. Podobnie nowa edukacja obywatelska w szkole podstawowej ma docelowo znaleźć się w klasach VI–VII w wymiarze po jednej godzinie tygodniowo i zastąpić WOS z klasy VIII, ale zmiana jest powiązana z etapowym przechodzeniem roczników przez nową podstawę.
Oznacza to, że rodzic ucznia klasy VI nie powinien automatycznie oczekiwać od 1 września 2026 r. pełnego planu przewidzianego docelowo dla klasy VI w nowym systemie.
Nowacka podkreślała w czerwcu, że reforma jest „wdrażana stopniowo”, co według MEN ma umożliwiać obserwowanie działania poszczególnych rozwiązań i ich późniejsze korygowanie.
Co rodzic powinien sprawdzić w pierwszym tygodniu września
Samo spojrzenie na godziny rozpoczęcia i zakończenia lekcji może nie wystarczyć. Szczególnie w klasach I i IV warto porównać nowy plan z informacjami przekazywanymi podczas zebrania organizacyjnego.
Praktyczna lista:
- Godzina rozpoczęcia i zakończenia zajęć każdego dnia.
- Czy klasa IV ma 3 godziny przyrody.
- Czy przynajmniej dwie godziny przyrody tworzą blok.
- Czy zajęcia praktyczno-techniczne zajmują 2 kolejne godziny.
- Gdzie w planie znajduje się edukacja zdrowotna.
- Czy szkoła planuje w tym roku fakultatywny tydzień projektowy.
- Jak będą organizowane godziny wychowawcze dotyczące bezpieczeństwa.
- Jakie podręczniki i materiały obowiązują ucznia klasy I lub IV.
- Czy zmianie uległy godziny świetlicy, obiadu lub zajęć dodatkowych.
- Jak wygląda procedura odbierania dziecka albo jego samodzielnego powrotu.
Jeżeli uczeń zaczyna sam wracać po lekcjach, warto wcześniej sprawdzić zasady opisane w poradniku kiedy dziecko może samo wracać ze szkoły i jak przygotować bezpieczną trasę.
W przypadku dziecka, które dodatkowo rozpoczyna naukę w nowej placówce, pomocne może być także wcześniejsze przygotowanie pierwszych tygodni. Konkretne działania opisuje materiał jak przygotować dziecko do zmiany szkoły — od formalności po pierwsze tygodnie w nowej klasie.
Kalendarz roku szkolnego 2026/2027 też warto wpisać od razu
Zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się we wtorek 1 września 2026 r. i zakończą się 25 czerwca 2027 r. Zimowa przerwa świąteczna potrwa od 23 do 31 grudnia 2026 r., natomiast ferie zimowe ponownie będą podzielone na trzy terminy.
Pierwsza grupa województw rozpocznie ferie 18 stycznia, druga 1 lutego, a trzecia 15 lutego 2027 r. Wiosenna przerwa świąteczna została wyznaczona na 25–30 marca 2027 r. Oficjalny kalendarz roku szkolnego 2026/2027 MEN został opublikowany 15 maja 2026 r.
Przed rozpoczęciem nauki warto także zwrócić uwagę na sen. Po wakacyjnym przesunięciu godzin zasypiania gwałtowne przestawienie dziecka jednego dnia może być trudne, dlatego przydatny jest poradnik kiedy zacząć zmieniać rytm snu dziecka przed powrotem do szkoły.
Co zmieni się w szkole od 1 września 2026 — najważniejszy wniosek
Co zmieni się w szkole od 1 września 2026? Dla rodzica największe znaczenie będzie miało to, do której klasy chodzi dziecko. Uczniowie klas I i IV jako pierwsi rozpoczną naukę według nowej podstawy programowej, a klasa IV będzie jednocześnie pierwszym rocznikiem pracującym z nową organizacją przyrody i zajęć praktyczno-technicznych.
Pierwszoklasista będzie miał 21 godzin obowiązkowych zajęć tygodniowo. Czwartoklasista zobaczy 3 godziny przyrody oraz 2 godziny zajęć praktyczno-technicznych organizowanych blokowo. Uczniowie klas IV–VIII otrzymają obowiązkową edukację zdrowotną, a na części godzin wychowawczych pojawią się zagadnienia dotyczące reagowania na zagrożenia. Szkoły będą mogły również już w 2026/2027 przeprowadzić tydzień projektowy, choć na tym etapie będzie on jeszcze fakultatywny.
Najważniejsze jest więc nie pytanie, czy „cała szkoła zmienia się 1 września”, lecz które zmiany dotyczą konkretnego rocznika. Reforma będzie rozszerzana w następnych latach wraz z przechodzeniem kolejnych klas na nową podstawę.
Pytania i odpowiedzi
Czy od 1 września 2026 wszystkie klasy przechodzą na nową podstawę?
Nie. W szkole podstawowej nowa podstawa rozpoczyna się od klas I i IV. Kolejne roczniki będą obejmowane zmianami stopniowo. Wyjątkiem o szerszym zasięgu jest m.in. obowiązkowa edukacja zdrowotna w klasach IV–VIII.
Ile godzin będzie miał uczeń klasy I?
Ramowy plan zwiększa wymiar obowiązkowych zajęć edukacji wczesnoszkolnej z 20 do 21 godzin tygodniowo.
Ile godzin przyrody będzie w klasie IV?
W nowym planie przewidziano 3 godziny przyrody tygodniowo, przy czym co najmniej dwie powinny zostać zestawione w jednym bloku.
Czy technika znika?
W klasach objętych nową podstawą technikę zastępują zajęcia praktyczno-techniczne, docelowo realizowane w klasach IV–VI po 2 godziny tygodniowo. W roku szkolnym 2026/2027 zmianę jako pierwszy odczuje rocznik klasy IV.
Czy edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa?
Tak. Od 1 września 2026 r. obowiązkowa edukacja zdrowotna obejmie klasy IV–VIII szkoły podstawowej. Zagadnienia dotyczące zdrowia seksualnego zostały wydzielone jako część nieobowiązkowa.
Czy tydzień projektowy jest obowiązkowy już od września 2026?
Nie. W roku szkolnym 2026/2027 może być organizowany fakultatywnie w klasach IV–VIII. Obowiązek rozpocznie się etapowo od roku szkolnego 2027/2028.
O tym oraz o innych praktycznych poradach ogrodniczych można przeczytać na naszej stronie. Polecamy również lekturę: Meble mobilne 2026: dlaczego wnętrza przestają być przywiązane do jednego układu