Ile miejsca wokół stołu trzeba zostawić, żeby można było normalnie odsunąć krzesło, usiąść i przejść za siedzącą osobą? W praktyce nie wystarczy sprawdzić samego wymiaru blatu. Jak informuje kacikdomowy.pl, przy stole, który nie znajduje się na głównym ciągu komunikacyjnym, za punkt wyjścia można przyjąć około 36 cali, czyli 91 cm wolnej przestrzeni. Jeżeli za krzesłami mają regularnie przechodzić inne osoby, potrzebne może być już około 48–60 cali, czyli 122–152 cm.
To właśnie dlatego stół, który po wsunięciu krzeseł wygląda na dobrze dopasowany do pomieszczenia, podczas obiadu może całkowicie zablokować przejście. Krzesło po zajęciu miejsca wysuwa się w stronę ściany lub szafki, a za jego oparciem trzeba jeszcze pozostawić przestrzeń dla osoby przechodzącej.
Najważniejszy jest więc nie wymiar pustego pomieszczenia, lecz wymiar układu podczas rzeczywistego korzystania ze stołu.
80–90 cm od stołu do ściany to praktyczne minimum
W poradniku dotyczącym organizacji jadalni IKEA wskazuje 80 cm pomiędzy stołem a najbliższą ścianą lub szafką jako odległość pozwalającą usiąść i pozostawić miejsce do przejścia. Na innej stronie producent podaje ogólną zasadę pozostawienia około 90 cm między krawędzią stołu a ścianą lub innym meblem.
“Keep 80 cm distance from your dining table to the nearest wall or cupboard.”
(IKEA, poradnik dotyczący aranżacji jadalni)
Podobny przedział podaje Leroy Merlin. W poradniku dotyczącym ustawienia stołów prostokątnych rekomendowany odstęp od ścian i innych mebli wynosi minimum 80–100 cm, jeżeli krzesła mają być swobodnie odsuwane.
„Aby swobodnie odsuwać krzesła, zachowaj odstęp wynoszący minimum 80–100 cm od ścian i innych mebli.”
(Leroy Merlin, poradnik dotyczący ustawienia stołu w jadalni)
W praktyce oznacza to, że przy stole o szerokości 90 cm ustawionym centralnie należy liczyć nie tylko 90 cm blatu. Przy pozostawieniu po 90 cm po obu stronach cała strefa zajmie około 270 cm szerokości.
Najprostszy sposób liczenia wygląda tak:
- stół 80 cm + 90 cm z każdej strony = około 260 cm szerokości pomieszczenia;
- stół 90 cm + 90 cm z każdej strony = około 270 cm;
- stół 100 cm + 90 cm z każdej strony = około 280 cm.
To wartości dla sytuacji, w której przy obu dłuższych bokach stoją używane krzesła i potrzebna jest przestrzeń do ich odsunięcia.
Gdy ktoś ma przechodzić za krzesłem, 90 cm może nie wystarczyć
Problem pojawia się przede wszystkim tam, gdzie stół stoi między kuchnią a salonem, przy drzwiach balkonowych albo obok głównej drogi prowadzącej przez pomieszczenie. W takim układzie ta sama przestrzeń musi obsłużyć dwie funkcje: odsuwanie krzesła oraz ruch osoby przechodzącej.
Homes & Gardens, powołując się na projektantów kuchni, wskazuje, że około 36 cali, czyli 91 cm, może wystarczyć, gdy za stołem nie przebiega ciąg komunikacyjny. Jeżeli ludzie mają przechodzić za osobami siedzącymi, rekomendowany zakres rośnie do 48–60 cali, czyli około 122–152 cm.
“If it’s not in a thoroughfare, 36 inches is fine.”
(Homes & Gardens, poradnik dotyczący odległości i wymiarów w kuchni, 9 kwietnia 2025 r.)
Różnica kilkudziesięciu centymetrów zmienia sposób funkcjonowania całego pomieszczenia.
Przy około 90 cm można odsunąć krzesło i z niego korzystać. Przy 120–150 cm znacznie łatwiej zachować również przejście za siedzącą osobą.
Dlatego w mieszkaniu z otwartą kuchnią nie należy oceniać ustawienia wyłącznie po tym, czy można przejść obok pustego stołu. Trzeba sprawdzić sytuację z odsuniętym krzesłem i siedzącą przy nim osobą.
Ile miejsca potrzeba na samo krzesło?
Tutaj łatwo pomylić dwa różne pomiary. Jedne zalecenia podają odległość od krawędzi stołu do ściany, inne — wolną przestrzeń od oparcia krzesła. Dlatego dwóch wartości nie można traktować jako identycznych.
Architectural Digest przywołuje zasadę stosowaną przez projektantkę Melissę Kartheiser: dla swobodnego poruszania się zaleca ona około 30–36 cali, czyli 76–91 cm, pomiędzy krzesłami a ścianą lub sąsiednim meblem.
Sama przestrzeń potrzebna do korzystania ze stołu zależy więc od głębokości krzesła, sposobu jego odsuwania oraz od tego, czy za siedzącymi osobami znajduje się przejście.
Przed zakupem stołu najlepiej wykonać trzy pomiary:
- zmierzyć faktyczną szerokość i długość blatu;
- odmierzyć od jego krawędzi około 80–100 cm w miejscach, gdzie będą używane krzesła;
- na głównym ciągu komunikacyjnym sprawdzić wariant około 120 cm lub większy, jeśli za siedzącymi mają przechodzić domownicy.
Można zaznaczyć obrys blatu i granice strefy krzeseł taśmą malarską na podłodze. Taki test pokazuje rzeczywisty zasięg mebla bez konieczności jego wcześniejszego kupowania.
Stół może stać przy ścianie, ale nie zawsze trzeba zostawiać tam miejsce na krzesło
Dosunięcie stołu do ściany nie jest automatycznie błędem. Ma sens wtedy, gdy bok znajdujący się przy ścianie nie jest używany jako miejsce do siedzenia. Leroy Merlin wskazuje wprost, że w małym salonie prostokątny stół może przez większość czasu stać przy ścianie, a podczas przyjmowania gości zostać przesunięty na środek pomieszczenia.
Takie rozwiązanie jest szczególnie praktyczne przy stole czteroosobowym używanym na co dzień przez jedną lub dwie osoby. Nie trzeba wtedy stale rezerwować przestrzeni na krzesło od strony ściany.
Sytuacja zmienia się, kiedy przy ścianie stoi normalne krzesło. Wtedy odsunięcie stołu zaledwie o 30–40 cm nie zapewnia typowej przestrzeni przewidzianej w zaleceniach dotyczących wygodnego siadania.
Jeśli miejsce ma być regularnie używane, trzeba liczyć pełną strefę obsługi krzesła, a nie tylko szczelinę między meblem a ścianą.
Mały pokój: ważniejszy może być mniejszy lub rozkładany stół
Jeśli po zachowaniu około 80–100 cm przy używanych krzesłach stół przestaje mieścić się w pomieszczeniu, rozwiązaniem nie musi być dalsze zwężanie przejścia. Można zmienić wielkość albo konstrukcję samego mebla.
W aktualnej ofercie IKEA Polska – stoły do jadalni dostępne są m.in. modele kompaktowe i rozkładane. Przykładowy stół GAPERHULT ma 90 × 90 cm w podstawowej konfiguracji i może zostać wydłużony do 120 cm.
Okrągły lub kwadratowy stół może być łatwiejszy do ustawienia w niewielkim, zbliżonym do kwadratu pomieszczeniu, natomiast długi stół prostokątny lepiej odpowiada proporcjom wydłużonej jadalni. Homes & Gardens zwraca uwagę właśnie na powiązanie kształtu blatu z geometrią pomieszczenia i układem ciągów komunikacyjnych.
W bardzo małej przestrzeni alternatywą jest także stół z opuszczanym blatem, model składany albo stół przysunięty jednym bokiem do ściany i odsuwany tylko wtedy, gdy potrzebne są dodatkowe miejsca.
Najważniejsze odległości wokół stołu
Nie ma jednej wartości odpowiedniej dla każdego układu. Z dostępnych zaleceń projektowych wynika jednak czytelny podział:
- około 80–100 cm od krawędzi stołu do ściany lub mebli — praktyczny zakres pozwalający korzystać z krzesła;
- około 90 cm — często stosowany punkt odniesienia, gdy za siedzącymi nie przebiega główne przejście;
- około 120–150 cm — zakres potrzebny tam, gdzie za odsuniętymi krzesłami mają swobodnie przechodzić inne osoby.
Jeżeli więc stół stoi przy ścianie i blokuje przejście, problem często nie wynika z samego stołu, lecz z nieuwzględnienia przestrzeni roboczej krzeseł. Przy planowaniu jadalni trzeba mierzyć od krawędzi blatu do rzeczywistej przeszkody — ściany, komody, wyspy kuchennej lub innego mebla — i osobno sprawdzić trasę, którą poruszają się domownicy.
Stół może mieścić się fizycznie w pokoju, a jednocześnie być za duży dla jego układu komunikacyjnego.
Jeśli po ustawieniu około 80–100 cm na krzesła pozostaje zbyt wąskie przejście, lepszym rozwiązaniem będzie mniejszy blat, model rozkładany albo rezygnacja z miejsc siedzących po jednej stronie niż stałe blokowanie głównej drogi przez pomieszczenie.
O tym oraz o innych praktycznych poradach ogrodniczych można przeczytać na naszej stronie. Polecamy również lekturę: Szkolna wyprawka na raty: kiedy odroczona płatność podnosi koszt zakupów