Badania profilaktyczne mężczyzn po 40. roku życia powinny obejmować przede wszystkim ocenę ciśnienia tętniczego, poziomu cholesterolu, glukozy oraz funkcjonowania nerek, informuje redakcja kacikdomowy.pl. Listopad 2026 roku, obchodzony jako miesiąc zdrowia mężczyzn w ramach akcji Movember, przypomina również o profilaktyce raka prostaty, jąder i jelita grubego. Narodowy Fundusz Zdrowia 3 listopada opublikował poradnik „Profilaktyka to męska sprawa”, zachęcając do korzystania z badań, zanim pojawią się objawy choroby.
W Polsce podstawą bezpłatnego bilansu zdrowia dorosłych jest program „Moje Zdrowie”, uruchomiony 5 maja 2025 roku. Mężczyźni w wieku 40–49 lat mogą korzystać z niego co pięć lat, a po ukończeniu 50 lat – co trzy lata. Nie każdy potrzebuje jednak oznaczenia PSA, kolonoskopii czy badania testosteronu. Zakres diagnostyki zależy od wieku, historii rodzinnej, wcześniejszych wyników oraz indywidualnych czynników ryzyka.
Badania po 40. roku życia – co powinien skontrolować każdy mężczyzna?
Czterdzieste urodziny nie oznaczają konieczności wykonania wszystkich dostępnych badań laboratoryjnych. To jednak dobry moment na ocenę czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy i zaburzeń metabolicznych.
Nadciśnienie, podwyższony cholesterol czy nieprawidłowa glikemia mogą przez wiele lat nie powodować wyraźnych dolegliwości. Brak bólu i dobra kondycja fizyczna nie wystarczają więc do oceny stanu zdrowia.
Znaczenie mają również palenie tytoniu, masa ciała, aktywność fizyczna oraz choroby występujące u rodziców i rodzeństwa. Pierwszym krokiem może być wizyta u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który dobierze badania do indywidualnej sytuacji.
W opublikowanym 9 listopada 2026 roku kalendarzu badań profilaktycznych mężczyzn Serwis Zdrowie PAP przedstawił zalecenia opracowane na podstawie materiałów projektu „Andropauza bez tabu” Fundacji Kulczyk. Zwrócono w nich uwagę na potrzebę regularnej kontroli podstawowych parametrów zdrowotnych.
| Badanie lub kontrola | Co pozwala ocenić | Kiedy jest szczególnie istotne |
|---|---|---|
| Pomiar ciśnienia tętniczego | Ryzyko nadciśnienia i powikłań naczyniowych | Co najmniej raz w roku, częściej przy nieprawidłowych wartościach |
| Lipidogram | Cholesterol LDL, HDL i trójglicerydy | Po 40. roku życia oraz przy czynnikach ryzyka |
| Glukoza | Ryzyko cukrzycy i stanu przedcukrzycowego | W ramach bilansu, częściej przy nadwadze i obciążeniu rodzinnym |
| Morfologia krwi | M.in. niedokrwistość i zaburzenia liczby krwinek | W ramach programu „Moje Zdrowie” lub według wskazań |
| Kreatynina i eGFR | Funkcjonowanie nerek | W bilansie zdrowia, szczególnie przy cukrzycy i nadciśnieniu |
| Badanie ogólne moczu | Wybrane nieprawidłowości układu moczowego | W podstawowym pakiecie programu |
| TSH | Funkcjonowanie tarczycy | W ramach „Moje Zdrowie” |
| PSA | Stężenie antygenu swoistego dla prostaty | Zwykle od 50 lat, wcześniej przy zwiększonym ryzyku |
| Kolonoskopia | Polipy i zmiany nowotworowe jelita grubego | Od 50 lat lub od 40 lat przy określonym wywiadzie rodzinnym |
Podane zasady dotyczą profilaktyki. U osób z objawami, rozpoznanymi chorobami lub nieprawidłowymi wynikami harmonogram badań może być inny.
Ciśnienie tętnicze i cholesterol – kontrola ryzyka zawału oraz udaru
Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2024 roku nadciśnienie rozpoznaje się przy utrzymujących się wartościach gabinetowych wynoszących co najmniej 140/90 mmHg. W przypadku pomiarów domowych próg odpowiadający nadciśnieniu wynosi 135/85 mmHg.
Pojedynczy podwyższony wynik nie przesądza jednak o rozpoznaniu choroby. Lekarz może zalecić serię pomiarów wykonywanych w domu albo całodobowe monitorowanie metodą ABPM.
Podczas samodzielnego badania należy wcześniej odpocząć przez pięć minut, oprzeć plecy i ramię oraz wykonać dwa pomiary w odstępie jednej–dwóch minut. Wyniki warto zapisywać przez co najmniej trzy dni, a najlepiej przez tydzień.
„Po 40. roku życia lekarz lub lekarka mogą oszacować dziesięcioletnie ryzyko zawału serca lub udaru mózgu za pomocą skali SCORE2”.
Tak brzmi zalecenie ekspertów przytoczone przez Serwis Zdrowie PAP 9 listopada 2026 roku w kalendarzu profilaktyki mężczyzn.
Skala SCORE2 uwzględnia między innymi wiek, palenie tytoniu, ciśnienie skurczowe i parametry lipidowe. Pozwala oszacować ryzyko wystąpienia zdarzenia sercowo-naczyniowego w ciągu dziesięciu lat u osób, dla których została opracowana.
Nie mniej istotny jest lipidogram po 40. roku życia. Podwyższony cholesterol LDL sprzyja rozwojowi miażdżycy, a sam pacjent zwykle nie odczuwa jego zwiększonego stężenia. Decyzja o zmianach żywieniowych lub leczeniu farmakologicznym zależy od całkowitego ryzyka, nie wyłącznie od jednego wyniku.
Glukoza, nerki i morfologia – co pokazują podstawowe analizy?
Oznaczenie glukozy pomaga wykrywać zaburzenia gospodarki węglowodanowej. Według kalendarza PAP u osób bez dodatkowych czynników ryzyka badanie można powtarzać mniej więcej co trzy lata po 45. roku życia.
Przy nadwadze, otyłości brzusznej, nadciśnieniu albo cukrzycy w rodzinie kontrola może być potrzebna co roku. Lekarz może również zlecić hemoglobinę glikowaną HbA1c, odzwierciedlającą przeciętną glikemię z ostatnich około trzech miesięcy. Rodzaj testu zależy od wcześniejszych wyników i sytuacji klinicznej.
W ocenie funkcjonowania nerek wykorzystuje się stężenie kreatyniny oraz wyliczony wskaźnik eGFR. Nieprawidłowy wynik wymaga interpretacji, ponieważ na stężenie kreatyniny wpływają również masa mięśniowa i inne czynniki.
Przy cukrzycy lub nadciśnieniu lekarz może dodatkowo zlecić oznaczenie albuminy w moczu. Badanie pomaga wykrywać uszkodzenie nerek, którego nie zawsze można rozpoznać na podstawie samej kreatyniny.
Morfologia pozwala ocenić liczbę i wybrane cechy komórek krwi. Może wskazać między innymi niedokrwistość, lecz prawidłowa morfologia nie wyklucza chorób serca, cukrzycy ani większości nowotworów.
Program „Moje Zdrowie” w 2026 roku – jakie badania można wykonać bezpłatnie?
Program „Moje Zdrowie” działa od 5 maja 2025 roku i zastąpił wcześniejszy program „Profilaktyka 40 PLUS”. W komunikacie opublikowanym 6 maja 2026 roku Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że w ciągu pierwszego roku z nowej inicjatywy skorzystało niemal cztery miliony dorosłych mieszkańców Polski.
Program jest przeznaczony dla osób od 20. roku życia objętych ubezpieczeniem NFZ. Uczestnictwo nie wymaga występowania objawów ani wcześniejszego rozpoznania choroby.
Po wypełnieniu ankiety pacjent otrzymuje zlecenie na badania, a następnie odbywa wizytę podsumowującą w przychodni POZ. Jej rezultatem jest Indywidualny Plan Zdrowotny, obejmujący dalsze zalecenia i możliwe działania profilaktyczne.
Zgodnie z oficjalnym opisem programu „Moje Zdrowie” podstawowy pakiet obejmuje sześć badań:
- Morfologię krwi obwodowej.
- Oznaczenie glukozy.
- Kreatyninę wraz z wyliczeniem eGFR.
- Lipidogram obejmujący cholesterol całkowity, LDL, HDL i trójglicerydy.
- Oznaczenie TSH.
- Badanie ogólne moczu.
Pakiet rozszerzony może obejmować oznaczenie enzymów wątrobowych ALAT, ASPAT i GGTP, przeciwciał anty-HCV, PSA oraz lipoproteiny(a), określanej jako Lp(a).
Lipoproteina(a) jest czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego, którego stężenie zależy w dużej mierze od uwarunkowań genetycznych. W ramach programu oznacza się ją raz w życiu, zgodnie z kryteriami kwalifikacji. Nie jest to badanie automatycznie powtarzane podczas każdego kolejnego bilansu.
U mężczyzn po 50. roku życia przewidziano oznaczenie PSA. Badania enzymów wątrobowych i anty-HCV zależą natomiast od czynników ryzyka wynikających z ankiety.
Jak zapisać się do programu i ile trwa kwalifikacja?
Udział rozpoczyna się od wypełnienia ankiety zdrowotnej. Można zrobić to przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP lub bezpośrednio w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Formularz dotyczy między innymi przebytych chorób, zdrowia psychicznego, aktywności fizycznej, używek oraz nowotworów występujących w rodzinie.
Zebrane odpowiedzi trafiają do wybranej placówki POZ.
Zgodnie z informacją na portalu pacjent.gov.pl przychodnia powinna skontaktować się z pacjentem w ciągu 30 dni od wypełnienia ankiety. Dopiero po analizie danych wystawiane są zlecenia na właściwy zestaw badań.
Procedura obejmuje pięć etapów:
- Wypełnienie ankiety zdrowotnej.
- Kontakt przychodni i przygotowanie zlecenia.
- Wykonanie badań laboratoryjnych.
- Wizytę podsumowującą z omówieniem wyników.
- Przygotowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego.
W ramach wizyty personel medyczny może zmierzyć ciśnienie, tętno, masę ciała i wzrost, a także zaproponować dodatkowe działania profilaktyczne.
Program można realizować co pięć lat w wieku 20–49 lat oraz co trzy lata od 50. roku życia. Okresy te liczone są rocznikowo, a nie od dokładnej daty urodzin.
Osoby, które wcześniej korzystały z programu „Profilaktyka 40 PLUS”, mogą przystąpić do „Moje Zdrowie” po upływie roku od poprzednich badań. Nie wyklucza to innych konsultacji ani diagnostyki zlecanej przez lekarza w razie potrzeby.
PSA i badania prostaty po 40. roku życia – kiedy zgłosić się do urologa?
Rak prostaty jest jednym z najczęściej rozpoznawanych nowotworów złośliwych u mężczyzn w Polsce. Według poradnika NFZ z 3 listopada 2026 roku każdego dnia z powodu tej choroby umiera około 15 mężczyzn. Nie oznacza to jednak, że każdy czterdziestolatek powinien profilaktycznie oznaczać PSA co roku.
Ryzyko nowotworu wzrasta wraz z wiekiem, a istotnym czynnikiem jest występowanie raka prostaty u ojca lub brata.
Wczesne stadium choroby często nie powoduje charakterystycznych objawów. Jednocześnie podwyższone PSA może wynikać z innych przyczyn, w tym łagodnego rozrostu gruczołu krokowego albo zapalenia prostaty.
„Nie każdy mężczyzna z wyższym stężeniem PSA ma raka prostaty”.
Tak wyjaśnia ograniczenia badań przesiewowych Ministerstwo Zdrowia w materiale „Rak prostaty – czy warto się badać”, opartym na opracowaniu prof. Pawła Wiechny.
Zgodnie z informacjami na oficjalnym portalu onkologicznym pacjent.gov.pl pierwsze oznaczenie PSA rozważa się zwykle:
- Po ukończeniu 50 lat – u mężczyzn bez objawów i zwiększonego ryzyka.
- Po ukończeniu 45 lat – gdy u krewnego pierwszego stopnia rozpoznano raka prostaty.
- Po ukończeniu 40 lat – u nosicieli patogennej mutacji BRCA2.
Wytyczne wskazują, że częstotliwość kolejnych oznaczeń powinna zależeć od początkowego wyniku, ryzyka i decyzji podjętej wspólnie z lekarzem.
Jakie objawy wymagają wcześniejszej diagnostyki?
Problemy z oddawaniem moczu nie muszą świadczyć o nowotworze. Mogą wynikać z łagodnego rozrostu prostaty, zakażenia albo innych schorzeń układu moczowego. Nie należy ich jednak ignorować, szczególnie jeśli utrzymują się lub nasilają.
Do konsultacji powinny skłonić osłabienie strumienia moczu, częste oddawanie moczu w nocy, ból lub obecność krwi w moczu. Lekarz może przeprowadzić badanie fizykalne, zlecić badanie moczu, oznaczenie PSA lub skierować pacjenta do urologa. Sam wynik PSA nie jest rozpoznaniem raka.
Nie należy też samodzielnie interpretować wartości PSA wyłącznie na podstawie laboratoryjnego zakresu referencyjnego. Znaczenie wyniku zależy od wieku, wielkości prostaty, przebytych chorób i wcześniejszych pomiarów.
Przy utrzymujących się objawach właściwą drogą jest konsultacja w POZ lub urologiczna, a nie wielomiesięczne oczekiwanie na kolejny bilans profilaktyczny.
Kolonoskopia po 40. i 50. roku życia – kto może skorzystać z programu NFZ?
Kolonoskopia po 40. roku życia może być uzasadniona u osób, których najbliżsi krewni chorowali na raka jelita grubego. Polski program przesiewowy obejmuje zasadniczo kobiety i mężczyzn w wieku 50–65 lat. Wcześniej, między 40. a 49. rokiem życia, kwalifikują się osoby mające krewnego pierwszego stopnia z rozpoznanym rakiem jelita grubego.
Dodatkowym warunkiem jest niewykonywanie kolonoskopii w ciągu ostatnich dziesięciu lat i brak objawów sugerujących nowotwór. Do badania przesiewowego nie jest wymagane skierowanie. Informacje te potwierdza aktualny program profilaktyki raka jelita grubego finansowany przez NFZ.
| Sytuacja | Zalecane postępowanie |
|---|---|
| 40–49 lat i rak jelita grubego u krewnego pierwszego stopnia | Sprawdzenie kwalifikacji do programu kolonoskopii |
| 40–49 lat bez objawów i obciążenia rodzinnego | Indywidualna ocena ryzyka, bez automatycznej kwalifikacji wiekowej |
| 50–65 lat, brak objawów i kolonoskopii w ostatnich 10 latach | Możliwość wykonania bezpłatnej kolonoskopii przesiewowej |
| Krew w stolcu, niedokrwistość, utrzymująca się zmiana wypróżnień | Konsultacja i diagnostyka niezależnie od wieku |
| Wcześniej wykryte polipy | Kontrole zgodnie z zaleceniami po poprzednim badaniu |
Podczas kolonoskopii lekarz ogląda wnętrze jelita grubego przy użyciu endoskopu. Badanie może umożliwić wykrycie zmian przednowotworowych i usunięcie części polipów jeszcze przed rozwojem raka.
Według informacji NFZ standardowa kolonoskopia w programie trwa około 15–40 minut. W zależności od wskazań medycznych może być wykonywana ze znieczuleniem, a pobrane wycinki lub usunięte polipy trafiają do oceny histopatologicznej.
Przed badaniem konieczne jest odpowiednie przygotowanie jelita. Pacjent otrzymuje instrukcję dotyczącą diety, preparatu przeczyszczającego i przyjmowanych leków.
„Do kolonoskopii należy się przygotować – zapytaj o to wcześniej w poradni”.
Taką instrukcję zamieszczono na oficjalnej stronie programu przesiewowego raka jelita grubego.
Testosteron, zdrowie psychiczne i sen – czego nie pokażą podstawowe badania krwi?
Utrzymujące się zmęczenie, obniżone libido, zaburzenia erekcji i spadek energii bywają kojarzone z niedoborem testosteronu. Objawy te nie są jednak charakterystyczne wyłącznie dla zaburzeń hormonalnych.
Mogą pojawiać się przy przewlekłym niedoborze snu, depresji, cukrzycy, otyłości albo podczas przyjmowania niektórych leków. Z tego powodu oznaczanie testosteronu nie jest rutynowym badaniem przesiewowym dla wszystkich mężczyzn po 40. roku życia.
Wskazaniem mogą być utrzymujące się, współwystępujące objawy sugerujące hipogonadyzm. Rozpoznanie wymaga zarówno właściwego obrazu klinicznego, jak i potwierdzenia nieprawidłowych wyników laboratoryjnych.
W kalendarzu profilaktycznym PAP wskazano, że krew do oznaczenia testosteronu pobiera się rano, zwykle między godziną 7:00 a 10:00, na czczo.
Niski wynik powinien zostać potwierdzony kolejnym oznaczeniem, tak aby ocena opierała się na co najmniej dwóch pomiarach.
Bezsenność, bezdech senny i przewlekły stres
Głośne chrapanie, przerwy w oddychaniu zauważane przez partnera oraz nadmierna senność w ciągu dnia mogą wskazywać na obturacyjny bezdech senny. Choroba wymaga odrębnej diagnostyki, a jej rozpoznanie nie opiera się na zwykłej morfologii.
W zależności od sytuacji lekarz może zalecić badanie snu. Znaczenie mają również utrwalone trudności z zasypianiem, częste wybudzenia i brak regeneracji pomimo odpowiedniej długości odpoczynku. W pierwszej kolejności warto przeanalizować codzienne nawyki, godziny snu oraz spożywanie kofeiny.
Praktyczne wskazówki dotyczące poprawy jakości snu i sposobów radzenia sobie z bezsennością mogą pomóc uporządkować wieczorną rutynę, ale nie zastępują diagnostyki zaburzeń oddychania podczas snu.
W bilansie „Moje Zdrowie” uwzględniono również pytania dotyczące zdrowia psychicznego, w tym objawów depresji. Długotrwałe obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, drażliwość i problemy z koncentracją są wskazaniem do rozmowy z lekarzem.
W Polsce do psychiatry udzielającego świadczeń finansowanych przez NFZ można zgłosić się bez skierowania. Dostęp do opieki środowiskowej zapewniają także Centra Zdrowia Psychicznego, których zasady organizacji i finansowania mają zmienić się od 2027 roku.
Nie trzeba czekać na coroczny bilans, jeśli objawy psychiczne utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Jakie dodatkowe kontrole warto omówić z lekarzem?
Po ukończeniu 40 lat przydatna może być również ocena wzroku, skóry, słuchu oraz stanu jamy ustnej. Nie istnieje jednak jeden obowiązkowy harmonogram wszystkich takich badań dla każdego mężczyzny. Ich częstotliwość zależy od występujących problemów i czynników ryzyka.
Przykładowo osoby z cukrzycą mogą wymagać regularnych badań okulistycznych, a mężczyźni pracujący w hałasie – kontroli słuchu.
Liczne znamiona i rodzinne przypadki czerniaka uzasadniają omówienie wskazań do dermatoskopii. Przy wieloletnim paleniu tytoniu lekarz powinien również ocenić ryzyko chorób układu oddechowego.
W praktyce podczas wizyty warto poruszyć następujące kwestie:
- Wzrok – pogorszenie ostrości widzenia, jaskra w rodzinie, cukrzyca.
- Skóra – nowe znamiona, zmiana koloru, kształtu lub wielkości istniejących zmian.
- Słuch – szumy uszne, trudności z rozumieniem rozmów, narażenie na hałas.
- Jama ustna – choroby dziąseł, krwawienie, ubytki, przewlekły ból.
- Jądra – nowy guzek, powiększenie, uczucie ciężkości lub zmiana konsystencji.
- Układ oddechowy – przewlekły kaszel, duszność, historia palenia tytoniu.
Samokontrola jąder jest prostym sposobem zauważenia nowych zmian. W poradniku PAP przytoczono wyniki badania Instytutu Badań Pollster, według których 41% ankietowanych mężczyzn nie wykonuje jej wcale.
Każda nowa, utrzymująca się zmiana w obrębie jądra wymaga oceny lekarskiej. W razie wskazań lekarz może zlecić ultrasonografię moszny.
Nie ma natomiast podstaw do wykonywania tomografii całego ciała, szerokich paneli markerów nowotworowych czy badań hormonalnych wyłącznie dlatego, że pacjent ukończył 40 lat. Takie procedury powinny wynikać z konkretnych wskazań medycznych.
Jak przygotować się do badań i ułożyć plan profilaktyki na listopad?
Listopad można wykorzystać do sprawdzenia dat ostatnich badań i zaplanowania wizyty w przychodni POZ. Nie trzeba od razu kupować prywatnego pakietu diagnostycznego ani zapisywać się do kilku specjalistów.
W pierwszej kolejności warto skontrolować ciśnienie, przeanalizować wcześniejsze wyniki i sprawdzić możliwość udziału w programie „Moje Zdrowie”. Przygotowanie do konsultacji powinno obejmować informacje o chorobach występujących w rodzinie, przyjmowanych lekach i nowych dolegliwościach.
Lekarz na tej podstawie może zdecydować, które badania mają największą wartość diagnostyczną. Dalszy harmonogram należy ustalić dopiero po omówieniu uzyskanych wyników.
„Nie czekaj, aż coś zepsuje się na dobre”.
To jedno z zaleceń zamieszczonych w poradniku NFZ „Profilaktyka to męska sprawa” z 3 listopada 2026 roku.
Przed wizytą warto:
- Przygotować wyniki badań z ostatnich lat.
- Zapisać wszystkie regularnie przyjmowane leki.
- Sprawdzić, czy w rodzinie występowały zawały, udary, cukrzyca lub nowotwory.
- Wykonać serię domowych pomiarów ciśnienia, jeśli wcześniej było podwyższone.
- Zanotować objawy, czas ich trwania i okoliczności występowania.
- Ustalić, czy przysługuje udział w bezpłatnych programach NFZ.
Profilaktyka obejmuje również codzienne nawyki. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca dorosłym 150–300 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo albo 75–150 minut aktywności intensywnej. Dodatkowo rekomenduje ćwiczenia wzmacniające główne grupy mięśniowe co najmniej dwa razy w tygodniu.
Pomocne mogą być regularne spacery, ograniczenie palenia tytoniu, odpowiednia ilość snu i stopniowe zwiększanie codziennej aktywności. Przy przewlekłym napięciu można także wypróbować proste ćwiczenia medytacyjne i techniki uważności dla początkujących.
Zmiany stylu życia wspierają profilaktykę, lecz nie zastępują badań ani leczenia rozpoznanych chorób.
Najczęstsze pytania o badania mężczyzn po 40. roku życia
Czy po 40. roku życia trzeba co roku wykonywać morfologię?
Nie ma jednego obowiązkowego schematu dla wszystkich zdrowych mężczyzn. Morfologia jest elementem podstawowego pakietu „Moje Zdrowie”, ale dodatkowe badania lekarz może zalecić częściej ze względu na objawy, przyjmowane leki lub rozpoznane choroby.
Kiedy mężczyzna powinien wykonać pierwsze badanie PSA?
U mężczyzn bez objawów i zwiększonego ryzyka pierwsze badanie rozważa się zwykle po ukończeniu 50 lat. W przypadku raka prostaty u krewnego pierwszego stopnia może to być 45. rok życia, a u nosicieli mutacji BRCA2 – 40. rok życia. Decyzję należy omówić z lekarzem.
Czy kolonoskopia po czterdziestce jest bezpłatna?
Tak, jeśli pacjent spełnia kryteria programu NFZ. W wieku 40–49 lat dotyczy to osób, których krewny pierwszego stopnia chorował na raka jelita grubego. Pozostali bezobjawowi pacjenci zazwyczaj kwalifikują się do programu od 50 lat.
Jak często można korzystać z programu „Moje Zdrowie”?
Osoby w wieku 20–49 lat mogą przechodzić bilans co pięć lat, a od 50. roku życia co trzy lata. Odstępy te nie ograniczają prawa do innych badań zlecanych w ramach opieki medycznej.
Czy niski poziom testosteronu zawsze wymaga leczenia?
Nie. Rozpoznanie niedoboru testosteronu wymaga oceny objawów i potwierdzenia niskiego stężenia w co najmniej dwóch porannych oznaczeniach. Lekarz powinien również ustalić możliwą przyczynę zaburzenia. Sam wynik laboratoryjny nie stanowi wystarczającej podstawy do rozpoczęcia terapii.
Czy można wykonać badania profilaktyczne bez żadnych objawów?
Tak. Na tym polega profilaktyka. Program „Moje Zdrowie” umożliwia ocenę stanu zdrowia także osobom, które nie zgłaszają dolegliwości. W listopadzie warto sprawdzić termin ostatniego bilansu, wypełnić ankietę i ustalić z przychodnią kolejne kroki.
O tym oraz o innych praktycznych poradach ogrodniczych można przeczytać na naszej stronie. Polecamy również lekturę: Dziecko chce oglądać YouTube przy jedzeniu? Jak odstawić ekran bez codziennych awantur